|
|
|
(10-Temmuz-2007)Shabidyn
SİGARASIZLAR İNİSİYATİFİ
Başlık ne yeni kurulan bir partinin ne de bir derneğin adıdır sadece gönüllü bir harekettir. Bu ülkede sigara içenler kadar sigara içmeyenlerin yani sigarasızların da bir inisiyatif geliştirmesi düşüncesiyle ortaya çıkmıştır. Şimdilik internet ortamında ve bazı toplantılarda bundan söz edilmektedir. Hareketin bu şekilde net ifadesini ben yapıyorum ilk kez. Gerçekten toplum sağlığını korumak istiyorsak böyle bir harekete gönüllü olarak destek vermeliyiz.
Ülkemizde sigara içmeyenlerin çocuğuyla eşiyle gidebileceği hiç bir sigarasız kapalı sosyal ortam yoktur. Bunu çocuğum olduktan sonra daha çok fark ettim. Bilindiği üzere sigara dumanının difüzyonu çok yüksektir o yüzden kapalı alanlarda (çoğunlukla göstermelik!) sigarasız ortamların hiç bir anlamı yoktur. Büyük alışveriş merkezlerinde sigaralı/sigarasız yerler şerit bantla komik şekilde ayrılmış durumda. Böyle lakayıt şekilde ayrılmış ortamlarda sigara dumanının (solunmadan!) tahliyesi imkansızdır.Çok afedersiniz bu tamamen şuna benziyor : havuzun şurasına işeyebilirsiniz ama şurasına işemeyin demekle aynı şeydir.
O yüzden artık aileler çocuklarıyla/bebekleriyle alışveriş merkezlerine, restorana, vb gidemez durumdadırlar. Açık alanlarda, parklarda oturmak bile çocukla tehlikeli hale geldi hemen etrafındaki masalarda sigara içenler ortalığı duman ediyorlar. Kentleşmeden dolayı yeşil alanlar çok azaldı bir de bunun sigara dumanı altında kalmasına seyirci kalamayız. Parklarda ve tüm kapalı alanlarda sigara içilmesi kesinlikle yasaklanmalı. Genel olarak kamuya açık tüm alanlarda sigara içilemez olması lazım.
Bu konuyu dert edinenler sadece “Sigarasızlar İnisiyatifi” gönüllüleri midir? Yöneticilerimiz ne yapıyor? diye düşünebilirsiniz. Ben de düşündüm ve küçük bir araştırma sonucunda TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı AKP'li Cevdet Erdöl'ün bu konuyla ilgili her sene bir yasa teklifi verdiğini fakat yasa teklifinin hiçbir zaman genel görüşmeye alınmadığını öğrendim. Şubat-2007 sonunda kendisine bir mektup gönderdim, öncelikle sigarasızların korunmasına yönelik acil adımlar atılması konusunda yardımlarına ihtiyacımız olduğunu belirttim. Geçen aylarda Melih Aşık’ın Milliyet gazetesindeki köşesinden şunu öğrendim : “TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı AKP'li Cevdet Erdöl'ün yasa teklifi TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilerek Genel Kurul gündemine girdi. Yasa özellikle çocuk sağlığını gözeterek yeni yasaklar getiriyor. Ne var ki CHP ve ANAP'ın da desteklemesine rağmen tasarı bir türlü Genel Kurul gündemine girmiyor. Derken Radikal'de bir haber...Tasarı önümüzdeki yıla atılmış. Sebep? AKP'nin seçim şansını azaltırmış !?” . Melih Aşık “ Bizce vatandaş yasadan olumlu etkilenir. Ancak AKP sigara tekellerinden çekiniyorsa... O başka...” demeyi de ihmal etmiyor.
Şu anda ülkedeki sistem tamamen sigara içenleri teşvik ediyor, sigara içenler toplum sağlığını doğrudan tehdit ettikleri halde hiç bir zorlukla karşılaşmıyorlar. Fransa bunu yaptı Şubat-2007’den itibaren kapalı alanlarda sigara içilmesi yasak. İngiltere’de de kamusal alanda sigara içilmesi yakında yasaklandı. Halkının sağlığını düşünen medeni ülkeler sigarasızlarını korumaya yönelik önlemlerini uygulamaya koyuyorlar, biz de bu örnekleri kullanabiliriz. Amerika zaten çoktandır önlemini almış. Kardeşim Amerika'da yaşıyor, orada kendi evinde dahi sigara içemiyor, içeride devamlı açık duman alarmı var doğrudan polise/güvenliğe bağlı, eğer duman olursa ya da alarm kapatılırsa direkt polis eve geliyor ve evde sigara içiliyorsa bu durumda sigarasız mortgage anlaşması ihlal edilmiş oluyor ve evi devir etmek istese değeri hemen düşüyor. İş yerinde kapalı alanlarda zaten yasak, en fazla binanın terasında yoksa 50 m ilerisinde kimseyi rahatsız etmeyecek şekilde sigara içebiliyorsun.
Batı ülkeleri halkının sağlığını bu kadar sıkı korurken biz tam tersi sigarasızları sigara içenlerin insafına terk etmiş durumdayız. Anayasanın 58'inci maddesine göre devletin gençleri ve halkı bu tip madde bağımlılıklarından korumak için gerekli tedbirleri alması lazım. En yaygın ve zarar verici madde bağımlılığı sigaradır, öyleyse önce onunla mücadele edilmelidir. AKP hükümeti biraz da dinci siyasetinin etkisiyle alkolle mücadeleye daha çok çaba harcıyor sigara için birşey yapmıyor, halbuki sigara daha yaygın ve zararlı. Sigara tüketiminin yıllık cirosu Türkiye'de 13.5 milyar dolar, tabii bundan devlet vergi alıyor ama sigara yüzünden oluşan (özellikle kanser gibi tedavisi pahalı) hastalıklara da bir o kadar para harcıyor. Türk milletini (ironik ve) biyolojik olarak ciğeri beş para etmez hale getiriyorlar. Buna karşı mücadele etmek sigarasızlara kalıyor. Ne yazık ki hak verilmez alınır felsefesi burada da geçerli.
Hatırlarsanız bu millet 10 yıl öncesine kadar şehirler arası otobüslerde bile sigara içiyordu, yasak konuldu ve bu problem bitti. Aynı şekilde kapalı yerlerde ve parklarda sigara içilmesi yasaklansa buna yine uyulacaktır. Sigarasızlar o zaman bak kardeşim burada sigara içmek yasaktır diyebilecektir ve bu bir otomatik kontrol mekanizması olacaktır ama şu anda kanunen bile böyle bir hakkımız yok. Sigara tüketimi de azalmaz merak edilmesin !? Sigara paketlerine o kadar çarpıcı uyarılar konmasına rağmen tüketim azalmamış. Paketlere uyarı yazısı yerine AB’deki gibi çarpıcı resimler konursa etkisi daha çok artacaktır kanaatimce. Sigaraya başlama yaşı 11'e kadar düşmüş maalesef. Bu kadar vahim bir tabloya rağmen hala sigara içenlerin hiçbir zorlukla karşılaşmadan, tam tersi teşvik edilmeleri inanılmaz bir ilkelliktir.
Kişisel olarak sigarasızların da yapabileceği ve bilmesi gereken bazı basit şeyler var, sizlerin de başka önerileriniz varsa bana e-posta gönderebilirsiniz internet sitesinde yayımlarız :
• Öncelikle sigara içen birini ona sigaranın zararlarını anlatarak vazgeçiremezsiniz. İçenlerin çoğu madde bağımlısı oldukları için içiyor yani aslında hastalar. Beyinleri devamlı nikotin denen zehirli maddeye muhtaç.
• Sigara içenleri ikna etmek yerine öncelikle sigarasızların kendi sağlıklarını korumayı amaç edinmeleri şarttır.
• Sigara içenler nikotin açlığının da verdiği psikolojik etkiyle fırsat buldukları her ortamda sigara içme eğilimindedirler bu unutulmamalı. Onlar madem sağlıksız birşey için bile bu kadar iradeli davranabiliyorlarsa sigarasızların da sigara içmeyi güçleştirecek önlemleri almaları lazım.
• Eğer bir işletme sahibi iseniz servis verdiğiniz ortamda sigarayı kesinlikle yasaklayın. Böylece sigarasızların hepsi müşteriniz olacaktır buna garanti veririm, çünkü temiz havalı sosyal ortamlar bir vaha gibi onları çekecektir. Bırakın diğer işletmeler kendi pislikleri içinde boğulsunlar siz rekabet avantajı yaratın.
• Kişisel olarak 10 x 20 cm beyaz bir karton parçası alın, bunun 10 x 10 cm’lik kısmına sigara yasaktır çıkartması yapıştırın ve altına da markör bir kalemle istediğiniz bir cümleyi ekleyin. Örneğin, “Kapalı ortamlarda sigara içmeyiniz”, “Burada sigara içmek yasaktır” vb. Diğer 10 cm lik kısmı arkaya katlayın ve dayanak olarak kullanın. Bunu cebinizde taşıyın, bir alışveriş merkezinde çay içmek için bir masaya oturduğunuzda bu kartonu masaya koyun. Karışan olursa masamda sigara içilmesini istemiyorum dersiniz. Ben bunu yaptım masama kartonu koyunca etraftakiler acaba sigara içmek yasak mı diye tereddüte düşüp sigara içmiyorlar, onlar karar verene kadar zaten benim işim bitiyor orada.
• Sigara yasaktır çıkartmaları var, bunlardan bir kaç tane devamlı yanınızda bulundurun ve sosyal ortamlarda oturduğunuz masaya çaktırmadan yapıştırın (tabii masa örtülü değilse!)
• Bir sosyal ortama girdiğinizde sizi karşılayan servis görevlisine (bu genelde şef garsondur) ilk önce sigarasız yeriniz var mı diye sorun. Yoksa neden yok olduğunu sorun. Böyle soranların sayısı arttıkça işletmeler kendilerini yavaş yavaş ayarlayacaklardır.
Anafikir : Halka açık özlellikle kapalı alanlarda sigara iç(irt)meyiniz, sigarasızlar inisiyatifi.
|
|
|
